Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Suwałkach

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 grudnia 2025r.

Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący:	sędzia Piotr Witkowski
Protokolant:	Marta Majewska-Wronowska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2025r. w S.

sprawy J. B.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w O.

o ustalenie

w związku z odwołaniem J. B.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w O.

z dnia (...)r. znak (...)- (...)

1.  oddala odwołanie;

2.  zasądza od J. B. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O., działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 5 oraz art. 12 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 497, z późn. zm.) stwierdził, że J. B. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od dnia (...) roku.

Argumentował, iż z zebranego materiału dowodowego wynika, że J. B. rozpoczęła wykonywanie działalności gospodarczej pod firmą (...) z siedzibą w E. w dniu (...) roku. Z dniem (...)roku zgłosiła w rejestrze (...) zawieszenie tej działalności, niemniej jednak analiza aktywności zawodowej i życiowej wnioskodawczyni wskazuje, że powyższa czynność miała charakter pozorny. Zakład wskazał w związku z tym, że J. B. jest jedynym właścicielem i dyrektorem spółki (...) LTD, zarejestrowanej w Wielkiej Brytanii w dniu (...) roku. Podmioty powiązane, tj. spółki cywilne (...), zostały utworzone w marcu (...)roku z siedzibami w E.. Choć jako wspólnicy figurują w nich brytyjskie podmioty kapitałowe ( (...) LTD oraz (...) LTD/ (...) LTD), faktyczną kontrolę i reprezentację sprawują J. B. oraz S. B. (1). Centrum interesów życiowych J. B. nieprzerwanie znajduje się też w Polsce, gdyż jako adres zamieszkania stale wskazuje miejscowość B. (gmina E.). Nadto według informacji Straży Granicznej, w okresie od dnia (...)roku J. B. nie przekraczała granicy państwowej Rzeczypospolitej Polskiej, co wyklucza realne świadczenie pracy na terytorium Wielkiej Brytanii. Pobiera również w Polsce świadczenia (...)oraz świadczenia z programu (...), oświadczając we wnioskach, że ona oraz jej współmałżonek zamieszkują w kraju i nie pobierają świadczeń socjalnych z innych państw członkowskich UE/EFTA, a jej dzieci realizują obowiązek szkolny w placówkach oświatowych w E..

W toku postępowania J. B. nie przedłożyła certyfikatu A1 wydanego przez brytyjską instytucję ubezpieczeniową, który potwierdzałby jej podleganie tamtejszemu ustawodawstwu. Nie wykazała również, aby odprowadzała w Wielkiej Brytanii składki na ubezpieczenia społeczne lub rozliczała podatek dochodowy od zysków osiągniętych za granicą. Brytyjskie adresy siedziby spółki (...) LTD okazały się adresami biur wirtualnych (tzw. agentów rejestrowych), pod którymi zarejestrowanych jest setki innych podmiotów, co potwierdza ich formalny, a nie operacyjny charakter.

Zgodnie z art. 13 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004, osoba wykonująca pracę na własny rachunek w dwóch państwach członkowskich podlega ustawodawstwu państwa zamieszkania, jeżeli wykonuje w nim znaczną część pracy. Skoro więc jedynym udokumentowanym miejscem aktywności zawodowej J. B. jest Polska (siedziby spółek cywilnych w E.), a działalność w Wielkiej Brytanii ma charakter fasadowy i służy jedynie unikaniu obowiązków składkowych, brak jest podstaw do wyłączenia jej z polskiego systemu ubezpieczeń.

Konstrukcja prawna polegająca na formalnym zawieszeniu działalności krajowej i równoległym transferze aktywności do podmiotów brytyjskich – przy braku fizycznej obecności dyrektora w państwie rejestracji spółki – została uznana za próbę obejścia prawa i naruszenie zasad współżycia społecznego.

W świetle powyższego organ rentowy uznał, iż J. B. jako osoba faktycznie prowadząca pozarolniczą działalność na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od dnia (...) roku.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła J. B., wnosząc o jej zmianę i ustalenie, że nie podlega ona obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w Polsce we wskazanym okresie, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji odwołująca generalnie zarzuciła jej:

1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące błędnym ustaleniem stanu faktycznego;

2) naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 6 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 1 oraz art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, poprzez przyjęcie, że bycie wspólnikiem zagranicznej spółki kapitałowej jest tożsame z prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej przez osobę fizyczną.

W uzasadnieniu odwołania podniosła, że od dnia (...) roku jej indywidualna działalność gospodarcza pozostaje skutecznie zawieszona. Działalność gospodarczą na terytorium RP prowadzą zaś odrębne podmioty prawne – spółki cywilne (...)oraz (...), których wspólnikami są brytyjskie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ( (...) LTD oraz (...) LTD). Podkreśliła, że status wspólnika lub członka organu zarządzającego w zagranicznej spółce kapitałowej nie mieści się w ustawowym katalogu osób prowadzących pozarolniczą działalność w rozumieniu polskiego systemu ubezpieczeń. Przyjęcie odmiennej interpretacji narusza, zdaniem odwołującej, zasadę terytorialności ubezpieczeń.

Wskazała, że wybrany przez nią model struktury biznesowej stanowi legalną metodę optymalizacji obciążeń publicznoprawnych. Zakwestionowała tym samym prawo organu rentowego do oceny jej działań przez pryzmat „zasad współżycia społecznego”. Powołując się na utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego podniosła, że rygoryzm prawa ubezpieczeń społecznych jako prawa publicznego wyklucza stosowanie klauzul generalnych właściwych dla prawa cywilnego. W tym kontekście ustalenia Zakładu dotyczące miejsca zamieszkania w E. uznała za bezsporne, lecz prawnie irrelewantne dla kwestii powstania obowiązku ubezpieczeniowego.

Dodatkowo podniosła zarzut przewlekłości postępowania wyjaśniającego. Wskazała, że wielokrotne odraczanie terminu wydania decyzji naruszyło art. 7 k.p.a. oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, narażając ją i jej rodzinę na długotrwały stres oraz niepewność prawną, co uniemożliwiło racjonalne planowanie działań gospodarczych. Dążenie organu do ściągnięcia składek mimo braku podstawy prawnej stanowi nadużycie władzy i narusza zaufanie obywatela do państwa.

W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Podtrzymał podstawy skarżonej decyzji wskazując, iż działania odwołującej polegające na formalnym zawieszeniu działalności w Polsce przy jednoczesnym transferze aktywności do brytyjskiej spółki (...) LTD miały charakter pozorny. Rzeczywistym celem tych operacji, co odwołująca sama określiła mianem „optymalizacji”, było obejście przepisów o obowiązkowych ubezpieczeniach społecznych w Polsce (art. 58 § 2 k.c.). W toku postępowania nie przedstawiła dokumentu A1 ani innych wiarygodnych dowodów potwierdzających faktyczne i ciągłe wykonywanie pracy na terytorium Wielkiej Brytanii. Zakład podniósł, iż przy strukturze udziałów wynoszącej 99% do 1%, status odwołującej jest analogiczny do statusu wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, taka osoba podlega ubezpieczeniom społecznym jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą. Zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że J. B. nie zaprzestała prowadzenia działalności w Polsce, a jedynie stworzyła strukturę prawną mającą pozorować podleganie innemu systemowi zabezpieczenia społecznego.

Na podstawie postanowienia z dnia (...) roku zawiadomiono o toczącym się postępowaniu S. B. (1), który nie zajął stanowiska w sprawie.

Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:

Odwołania za uzasadnionego nie można uznać było.

Sąd Okręgowy, po dokonaniu analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie uznał, iż zaskarżona decyzja organu rentowego była prawidłowa i znajdowała pełne oparcie w obowiązującym stanie prawnym.

Jak wynikało z poczynionych ustaleń, J. B. rozpoczęła prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej pod firmą (...) w dniu (...) roku, wskazując jako miejsce jej wykonywania E.. Główny przedmiot aktywności zawodowej obejmował działalność w zakresie inżynierii oraz związane z nią doradztwo techniczne. Zgodnie z wpisem w rejestrze CEIDG, z dniem (...)roku odwołująca zgłosiła zawieszenie wykonywania tejże działalności.

Według informacji przekazanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w E., J. B. figuruje w ewidencji podatników od dnia (...) roku. Potwierdzono, iż wnioskodawczyni zgłosiła przerwę w prowadzeniu działalności od dnia (...) roku, która trwa do nadal. W złożonych zeznaniach podatkowych odwołująca nie wykazała dochodów osiągniętych poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

W dniu (...) roku w E. została zawarta umowa spółki cywilnej pod nazwą (...) SPÓŁKA CYWILNA LTD. Stronami tej umowy zostały dwie brytyjskie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością:

- (...) LTD (zarejestrowana w Anglii w dniu (...) roku) – reprezentowana przez odwołującą się zamieszkałą (...)-(...) E., (...);

- (...) LTD (zarejestrowana w Anglii w dniu (...) roku) – reprezentowana przez małżonka wnioskodawczyni, S. B. (1) zamieszkałego (...)-(...) E., (...).

Jako przedmiot działalności tej spółki wskazano konserwację i naprawę pojazdów samochodowych.

W dniu (...) roku została zawarta umowa Spółki Cywilnej (...) w E. pomiędzy (...) LTD reprezentowaną przez odwołującą się zamieszkałą (...)-(...) E., (...) a (...) LTD reprezentowana przez S. B. (2),(...) E., (...).

W celu weryfikacji charakteru aktywności zawodowej odwołującej, organ rentowy dwukrotnie skierował zapytania do brytyjskiej instytucji właściwej w sprawach zabezpieczenia społecznego. Instytucja zagraniczna nie udzieliła merytorycznej odpowiedzi, ograniczając się do informacji o przekazaniu sprawy do właściwego zespołu.

W toku postępowania wnioskodawczyni nie przedłożyła dokumentu A1, który potwierdzałby jej podleganie brytyjskiemu ustawodawstwu w spornym okresie. Nie zostały również przedstawione dowody potwierdzające faktyczne rozliczanie podatku dochodowego na terytorium Wielkiej Brytanii.

Zważyć należy, iż materiał dowodowy w niniejszej sprawie ograniczał się wyłącznie do wyjaśnień i zeznań odwołującej, przesłuchanej w charakterze strony.

W toku postępowania przed organem rentowym pełnomocnik odwołującej podniósł, iż J. B. nie posiada statusu wspólnika spółki cywilnej (...). Dane zawarte w rejestrze REGON są tożsame ze stanem faktycznym oraz zapisami umowy spółki, zgodnie z którymi wspólnikami przedmiotowej spółki cywilnej pozostają wyłącznie zagraniczne osoby prawne tj. (...) LTD – spółka prawa brytyjskiego, oraz inna spółka prawa brytyjskiego (...) LTD. Obecność odwołującej w rejestrze REGON wynika wyłącznie z pełnienia przez nią funkcji reprezentanta spółki (...) LTD, nie zaś z posiadania statusu wspólnika spółki cywilnej. Spółka (...) LTD posiada odrębną osobowość prawną i to ona występuje w charakterze wspólnika. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy Prawo prywatne międzynarodowe, podmiot ten podlega prawu państwa swojej siedziby, która niezmiennie znajduje się w L. na terytorium Wielkiej Brytanii.

W toku przesłuchania sądowego wnioskodawczyni utrzymywała, iż mimo posiadania centrum życiowego w Polsce (miejscowość B. k. E.), nie prowadzi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pozarolniczej działalności gospodarczej jako osoba fizyczna. Podkreśliła, iż jej indywidualna działalność pozostaje zawieszona, a aktywność zawodowa realizowana jest wyłącznie w ramach struktur kapitałowych prawa brytyjskiego. Podmioty działające w Polsce (tj. (...) S.C. LTD oraz (...) S.C. LTD) są spółkami cywilnymi, których wspólnikami nie są osoby fizyczne, lecz zagraniczne osoby prawne ( spółki (...) LTD). Odwołująca wskazała, iż posiada 99% udziałów w spółce zajmującej się architekturą oraz 1% udziałów w spółce prowadzonej przez małżonka, zajmującej się naprawą pojazdów. Czynności zawodowe wykonuje jako reprezentant tych podmiotów, a nie we własnym imieniu, co w jej ocenie wyklucza osobistą odpowiedzialność majątkową oraz obowiązek ubezpieczeniowy w Polsce. Czynności w zakresie architektury (tworzenie projektów, koordynacja, uzyskiwanie pozwoleń) realizowane są przez (...) S.C. LTD. Umowy z kontrahentami zawierane są przez spółkę, a płatności wpływają na rachunek bankowy prowadzony w Polsce, którego beneficjentami są małżonkowie. Specyfika jej pracy nie wymaga stałej fizycznej obecności w Wielkiej Brytanii. Rozlicza podatek dochodowy w Wielkiej Brytanii za pośrednictwem tamtejszego biura rachunkowego i jest przekonana o posiadaniu ubezpieczenia w brytyjskim systemie. Przyznała jednocześnie, iż nie posiada dokumentu A1, twierdząc, iż dotyczy on wyłącznie pracowników najemnych. Wskazała również, że w okresie pandemii otrzymała wsparcie finansowe od instytucji brytyjskich. Wybór brytyjskiej jurysdykcji uzasadniała przyjaznym otoczeniem dla małych przedsiębiorstw oraz chęcią prowadzenia działalności na szerszą, międzynarodową skalę. Wskazała, że ostatni raz przebywała w Wielkiej Brytanii w 2021 roku. Wyjaśniła, iż pierwotne plany relokacji do Anglii zostały odroczone z uwagi na sytuację rodzinną i edukację dzieci, które obecnie mają (...) lat. Potwierdziła, iż pobiera świadczenia z polskiego systemu zabezpieczenia społecznego (...), co uzasadniła faktem stałego zamieszkiwania w kraju.

W toku postępowania nie zdołano przeprowadzić dowodu z zeznań świadków ze względu na trudności w skutecznym doręczeniu wezwań na rozprawę celem ich przesłuchania. Organ rentowy cofnął wniosek o ich przesłuchanie. Odwołująca się nie przedłożyła natomiast żadnych dowodów potwierdzających jej zamieszkiwanie bądź pobyt (choćby o charakterze okresowym) na terytorium Wielkiej Brytanii. Odwołująca się nie przedstawiła również jakichkolwiek dowodów dokumentujących fakt wykonywania działalności gospodarczej lub zawodowej na terytorium Wielkiej Brytanii w formie spółki, której jest jedynym udziałowcem, nie mówić już o tym jak jej usługi były księgowane.

J. B. w toku procesu konsekwentnie wywodziła, iż w oparciu o art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 497 z późn. zm.), podmiotowi (...) LTD nie można przypisać statusu osoby prowadzącej pozarolniczą działalność na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Realne operacje gospodarcze w Polsce realizują spółki cywilne (...).C. LTD oraz (...) S.C. LTD. Ich wspólnikami są brytyjskie spółki kapitałowe ( (...) LTD oraz (...) LTD), co wyklucza bezpośrednie stosowanie polskich przepisów ubezpieczeniowych. Pełnienie funkcji w organach zarządczych zagranicznych osób prawnych wykracza poza ustawowe ramy definicji przedsiębiorcy podlegającego obowiązkowi ubezpieczeń w Polsce, a próba ich rozszerzenia stanowiłaby naruszenie zasady terytorialności.

Sąd nie podzielił jednak wywodów odwołującej, uznając je za bezzasadne w świetle obowiązujących przepisów prawa. Kluczowe znaczenie ma art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 roku o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 470 z późn. zm.). Zgodnie z jego treścią, osoby zagraniczne inne niż wskazane w ust. 1 i 2 (co obejmuje podmioty z Wielkiej Brytanii po jej wystąpieniu z Unii Europejskiej) mają prawo do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej na terytorium RP wyłącznie w formie spółki: komandytowej, komandytowo-akcyjnej, z ograniczoną odpowiedzialnością, prostej spółki akcyjnej oraz akcyjnej. Norma ta ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wyklucza możliwość legalnego uczestnictwa brytyjskiej spółki kapitałowej w strukturze spółki cywilnej w Polsce.

W konsekwencji spółka (...) LTD nie mogła skutecznie prowadzić działalności w Polsce i nie posiadała statusu płatnika składek w rozumieniu polskiego porządku prawnego. Tym samym odwołująca się prowadziła działalność gospodarczą jako osoba fizyczna.

Przede wszystkim trzeba wskazać, że materiał dowodowy nie potwierdził faktu realnego wykonywania przez odwołująca się działalności gospodarczej ani nawet okresowego pobytu na terytorium Wielkiej Brytanii. Sąd Najwyższy w utrwalonym orzecznictwie, m.in. w wyroku z dnia 17 kwietnia 2018 roku sygn. akt II UK 58/17 oraz w wyroku z dnia 25 stycznia 2024 roku sygn. akt III USKP 38/23, konsekwentnie wskazuje, iż dla objęcia ubezpieczeniem społecznym kluczowe jest faktyczne i realne wykonywanie pracy lub działalności, a nie samo stworzenie formalnoprawnej struktury czy pozoru jej prowadzenia. Przyjęta przez odwołującą się konstrukcja prawna, wobec braku dowodów na autentyczność działań za granicą oraz w obliczu naruszenia art. 4 ust. 3 ustawy o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych, służyła wyłącznie instrumentalnemu wykreowaniu tytułu do ubezpieczeń, co nie może korzystać z ochrony prawnej.

Ustalenia faktyczne doprowadziły Sąd do wniosku, iż odwołująca działała w celu obejścia prawa. Formalne zawieszenie działalności w RP i utworzenie podmiotu (...) LTD miało charakter iluzoryczny. Nadrzędnym celem, ukrytym pod pojęciem „optymalizacji”, było uniknięcie obciążeń związanych z polskim systemem ubezpieczeń. Czynności te są sprzeczne z ustawą i zasadami współżycia społecznego, a zatem nieważne na mocy art. 58 § 1 i 2 k.c. Powyższa konstatacja znajduje oparcie w ugruntowanym orzecznictwie Sądu Najwyższego. W przywołanym wyżej wyroku z dnia 17 kwietnia 2018 roku sygn. akt II UK 58/17 Sąd Najwyższy wskazał, iż stworzenie formalnej struktury członkostwa w zagranicznej spółce, która nie prowadzi realnej aktywności gospodarczej na terytorium innego państwa członkowskiego, a służy jedynie transferowi tytułu ubezpieczenia celem uniknięcia wyższych składek w kraju faktycznego wykonywania pracy, stanowi nadużycie prawa i nie może prowadzić do objęcia ubezpieczeniem w innym systemie. Analogiczne Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 stycznia 2024 roku sygn. akt III USKP 38/23 wskazał, iż dla oceny podlegania ubezpieczeniom kluczowy jest tzw. „substrat osobowo-majątkowy” oraz faktyczne miejsce generowania przychodów, a nie sama rejestracja podmiotu za granicą.

Dodatkowo Sąd uwzględnił tezy zawarte w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2018 roku, sygn. akt I UK 504/16. Zgodnie z tym orzeczeniem, organ rentowy oraz sąd są uprawnione do badania, czy struktura zagraniczna nie została utworzona wyłącznie w celu obejścia polskiego systemu ubezpieczeń. Sąd Najwyższy podkreślił, że formalne figurowanie w zagranicznych rejestrach nie uniemożliwia wykazania, iż faktyczne miejsce wykonywania pracy znajduje się w Polsce, zwłaszcza przy braku realnego zaplecza spółki za granicą.

W zakresie interpretacji przepisów unijnych należy wskazać na wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 6 lutego 2024 roku sygn. akt III AUa 912/23, który potwierdził, iż w przypadku sporu między instytucjami państw członkowskich, kluczowe znaczenie ma stanowisko instytucji państwa, w którym praca miała być wykonywana. Skoro HMRC nie potwierdziło podlegania odwołującej systemowi brytyjskiemu, polski organ rentowy był zobowiązany do objęcia jej polskim systemem ubezpieczeń.

Niezależnie jednak od interpretacji przepisów porządku prawnego polskiego czy unijnych, wskazać należy, że Wielka Brytania wystąpiła z Unii Europejskiej wskutek referendum z dnia 23 czerwca 2016 roku. Z mocy porozumienia pomiędzy Unią Europejską a Wielką Brytanią obowiązuje zasada podlegania ubezpieczeniom tylko jednego kraju (UE lub UK), ale oceny dokonuje odpowiednia instytucja na podstawie nowych przepisów. Jeżeli więc Wielka Brytania (UK) nie potwierdziła ubezpieczenia odwołującej się w Wielkiej Brytanii (UK), to podlega ona ubezpieczeniom w Polsce. W niniejszej sprawie odwołująca nie przedstawiła żadnych dowodów na realność działań w Wielkiej Brytanii, co w zestawieniu z naruszeniem art. 4 ust. 3 ustawy o przedsiębiorcach zagranicznych, potwierdza, że utworzona struktura była jedynie instrumentem do obejścia prawa.

W odniesieniu do podniesionego zarzutu naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (w szczególności art. 7 k.p.a.), należy wskazać, iż jest on procesowo bezskuteczny. Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego (m.in. wyrok z dnia 12 stycznia 2026 roku, sygn. akt III USKP 15/25), w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych sąd powszechny nie bada wadliwości proceduralnej decyzji organu rentowego w stopniu, w jakim czynią to sądy administracyjne. Sąd ubezpieczeń społecznych skupia się na merytorycznej poprawności zaskarżonej decyzji w oparciu o przepisy prawa materialnego. Postępowanie sądowe ma charakter autonomiczny i zmierza do ponownego, merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, co w praktyce prowadzi do sanowania (naprawienia) ewentualnych uchybień proceduralnych popełnionych na etapie administracyjnym. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 września 2023 roku sygn. akt II USKP 102/22 błędy organu rentowego w zakresie procedowania, w tym naruszenie terminów czy zasady prawdy obiektywnej, nie stanowią samodzielnej podstawy do uchylenia decyzji, jeżeli jest ona merytorycznie zgodna z przepisami prawa materialnego. W związku z powyższym, zarzuty dotyczące przewlekłości czy sposobu gromadzenia materiału przez ZUS pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia, gdyż to przed Sądem odwołująca miała pełną możliwość wykazania swoich racji, z czego – wobec braku przedłożenia dowodów na pobyt i działalność w Wielkiej Brytanii – nie skorzystała.

W związku z powyższym, na podstawie art. 477 ¹⁴ § 1 k.p.c., Sąd oddalił odwołanie (pkt 1).

O kosztach zastępstwa procesowego Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 98 §1, §11, art. 99 k.p.c. w zw. z §9 ust. 2 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023. poz. 1935 ze zm.). Odwołująca się przegrał sprawę obowiązany więc jest do zwrotu organowi rentowemu poniesionych kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego.

mt